“Hoe kunnen we de veiligheid van onze burgers beschermen als rechters de bewijzen tegen gevaarlijke individuen niet kunnen zien en in overweging nemen? Personen die een bedreiging vormen voor onze samenleving mogen niet aan terugkeer ontsnappen door een juridische lacune”, zegt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt.
Juridische lacune
Vandaag botst de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen op een juridisch probleem. Wanneer de migratiediensten zich baseren op vertrouwelijke informatie van de Staatsveiligheid om iemand een verblijf te weigeren of in te trekken, kan de rechter die informatie tijdens een beroepsprocedure niet inkijken.
Daardoor vernietigt de Raad soms beslissingen, niet omdat ze inhoudelijk fout zijn, maar omdat de rechter de onderliggende bewijsstukken niet kan controleren.
Deze hervorming herstelt de rechterlijke controle en versterkt tegelijk de rechtsstaat, zegt de minister: “We zorgen ervoor dat rechters hun controlerende rol maximaal kunnen uitoefenen en alle kaarten in handen hebben om een correcte beslissing te nemen.”
Rechten van vreemdelingen blijven behouden
Aan de rechten van vreemdelingen tijdens de beroepsprocedure verandert volgens de regering niets. Hun inzagerecht blijft behouden en ook het recht op verdediging blijft volledig bestaan.
Deze regeling is daarnaast conform de Europese rechtspraak. Volgens het principe van de gelijkheid van wapens moet elke partij in een geschil inzage hebben in de stukken die worden voorgelegd aan de rechter. Het Europees Hof van Justitie heeft echter gesteld dat er uitzonderingen mogen worden voorzien in bepaalde situaties. Dit is met name het geval wanneer de belangen van staatsveiligheid in het gedrang zouden zijn.
Bredere hervorming Raad
De maatregel maakt deel uit van een bredere hervorming van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen, in voorbereiding op het EU-migratiepact dat in juni van kracht wordt.
De regering wil onder meer de behandelingstermijnen verkorten, de lengte van procedurestukken beperken en de schriftelijke procedures versterken. Ook moeten nieuwe maatregelen de grote dossierachterstand wegwerken.
De hervorming moet ook zorgen voor meer eenheid in de rechtspraak. Vandaag bestaan er namelijk aanzienlijke verschillen tussen de Nederlandstalige en Franstalige kamers: in asielzaken wordt aan Nederlandstalige kant 87% van de beroepen verworpen, tegenover 67% aan Franstalige kant.