In 2025 keerden 3.122 personen vrijwillig terug naar hun land van herkomst, onder wie 953 Brazilianen – goed voor meer dan 30% van alle vrijwillige terugkeerders. In 2024 ging het zelfs om ongeveer 1.000 personen uit Brazilië. Het grootste deel Brazilianen dat naar België komt, start echter geen asiel- of verblijfsprocedure op. Vervolgens vragen ze na een langdurig illegaal verblijf re-integratiesteun aan voor hun terugkeer. De substantiële instroom aan Brazilianen die eerst enkele maanden illegaal in België verblijven om vervolgens de re-integratiesteun aan te vragen, doet vermoeden dat het systeem goed bekend was in Brazilië en een aantrekkingsfactor vormde om naar België te komen.
“De steun is in theorie een instrument dat vrijwillige terugkeer stimuleert. Maar als we in de praktijk merken dat mensen het systeem misbruiken en dat het België zelfs interessanter maakt om er illegaal te verblijven, dan houdt het op. Als je vaststelt als beleidsmaker dat goedbedoelde systemen niet werken, dan moet je ze durven stopzetten”, aldus Van Bossuyt.
“Het sluitstuk van ons asielbeleid is en blijft terugkeer. Vrijwillig als het kan, gedwongen als het moet”
Vanaf 1 december 2025 krijgen Brazilianen bij vrijwillige terugkeer dus geen re-integratiesteun meer. Voor volwassenen ging het daarbij om bedragen tussen 1.000 en 2.500 euro. Eerder zette minister Van Bossuyt ook al de terugkeerpremie voor Moldaviërs stop, na duidelijke indicaties van misbruik. Met resultaat: de instroom van Moldaviërs in 2025 daalde aanzienlijk ten opzichte van dezelfde periode in 2024.
Met deze beslissing wil de minister garanderen dat steun terechtkomt bij wie er recht op heeft en dat het terugkeerbeleid geloofwaardig blijft. “Het sluitstuk van ons asielbeleid is en blijft terugkeer. Vrijwillig als het kan, gedwongen als het moet.”
