© Emy Elleboog
“Na een legislatuur van stijgende instroom, noodoplossingen en een gevoel van machteloosheid zien we dat de ommekeer is ingezet. Dit is nog maar het begin: er moet nog veel meer gebeuren”, zegt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt. Daarom zal de regering ook dit jaar met extra maatregelen komen.
Rechtsomkeer
Hoewel internationale conflicten en geopolitieke ontwikkelingen migratiestromen blijven beïnvloeden, wees de minister erop dat de scherpe daling samenvalt met de invoering van de crisismaatregelen van de regering. Dat blijkt ook uit de vergelijking met de Europese cijfers. In 2024 kende België nog 12% meer asielaanvragen, terwijl de Europese Unie gemiddeld juist 12% minder instroom zag. In 2025 is dat beeld omgekeerd. België sluit het jaar af met een daling van 13%. In de laatste maanden van 2025 daalde de instroom in België zelfs sneller dan het Europese gemiddelde.
“De trend in België heeft op een jaar tijd een echte rechtsomkeer gemaakt en draait opnieuw in de goede richting. Het bewijs dat de koerswijziging van Arizona het verschil maakt. Dit is een kantelpunt, geen eindpunt”, benadrukt de minister.
Fel besproken maatregel
Ook op het vlak van opvang zijn de eerste resultaten zichtbaar. Begin 2026 werd de hotelopvang stopgezet, vroeger dan voorzien. In augustus 2025 zakte de bezetting van het opvangsysteem voor het eerst in 2 jaar onder de 33.000 personen. En ook de wachtlijst voor alleenstaande mannen daalde met 40% ten opzichte van eind 2024.
Eén van de meest fel besproken maatregelen was de beslissing om geen opvang meer te voorzien voor mensen die al internationale bescherming genieten in een andere lidstaat van de Europese Unie. Die maatregel heeft geleid tot een daling van 83% van deze specifieke instroomprofielen (de M-status) in de periode september tot december 2025.
“De cijfers bewijzen dat deze maatregel heeft gedaan wat nodig was: duidelijk maken dat België dit soort misbruik van het asielsysteem niet langer tolereert”, zegt minister Van Bossuyt.
Begin oktober werd de minister in verband met die maatregel persoonlijk geviseerd met een strafklacht, ingediend door vier gezinnen die geen opvang kregen. Tijdens de persconferentie maakte ze bekend dat de procureur-generaal haar intussen heeft laten weten dat er geen enkel strafbaar feit werd vastgesteld.
Gedwongen terugkeer vraagt extra inspanningen
De vrijwillige terugkeercijfers blijven stabiel, terwijl de gedwongen terugkeer naar het land van herkomst licht steeg met 7%. De terugkeer vanuit gevangenissen steeg met maar liefst 25% tot 1.575 personen, het hoogste niveau in 7 jaar.
“Terugkeer is het sluitstuk van het systeem en jarenlang de meest verwaarloosde schakel geweest”, zegt de minister. “Het is een tanker die tijd nodig heeft om te keren, maar we zetten nu duidelijke stappen vooruit.”
De regering investeert daarom fors in extra capaciteit in gesloten centra. België zet daarnaast in op meer terugnameakkoorden met landen van herkomst, volgens het principe ‘voor-wat-hoort-wat’. Ook op Europees niveau wordt opnieuw vooruitgang geboekt, onder meer via een recente administratieve missie naar Afghanistan om de terugkeer naar het land eindelijk te deblokkeren.
Respect
De minister besloot met een expliciet dankwoord aan alle medewerkers in de migratieketen en een duidelijke boodschap: “Onze mensen zetten zich dag en nacht in voor een streng maar rechtvaardig migratiebeleid. Zij verdienen respect, geen intimidatie, vandalisme of geweld zoals ze het voorbije jaar opnieuw hebben ervaren. Dat zal ik niet laten passeren.”
