© Emy Elleboog
“We staan voor een duidelijke keuze. Ofwel aanvaarden we de stilstand in de Afghaanse dossiers, ofwel durven we de moeilijke en soms ongemakkelijke gesprekken te voeren die nodig zijn om vooruitgang te boeken. Afghanen staan in ons land in de top drie voor asielaanvragen, vorig jaar werden bijna 4.000 aanvragen geregistreerd. Meer dan de helft heeft geen recht op bescherming. We moeten de negatieve spiraal dan ook doorbreken van Afghanen die door de EU blijven dolen in de illegaliteit. Dat is in de eerste plaats in het belang van die Afghanen zelf”, zegt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt.
Brede Europese steun
De missie kwam er dankzij minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt, die eerder in een brief aan Europees Commissaris Magnus Brunner opriep tot het deblokkeren van de terugkeer naar Afghanistan. Ze werd daarin gesteund door maar liefst 19 andere Europese landen. De focus van de missie ligt op het heropstarten van een technische samenwerking met de Afghaanse autoriteiten op administratief niveau, onder meer rond identificatie, zowel voor vrijwillige als gedwongen terugkeer. Dossiers van illegale criminelen moeten prioritair behandeld worden, zegt de minister.
“Uiteraard heeft België geen affiniteit met het regime in Afghanistan, maar er zijn in de internationale context wel meerdere regimes met een totaal verschillend mens- en wereldbeeld waarmee we, omwille van terugkeercontacten, administratief moeten samenwerken. We moeten op zijn minst bekijken hoe we op een pragmatische manier deze impasse kunnen doorbreken, zoals ook gebeurt in Duitsland en Oostenrijk. Daar moet de regering zich nu zo snel mogelijk over buigen”, zegt Van Bossuyt.
Niet langer wegkijken
De nood aan actie is hoog, benadrukt Van Bossuyt al langer. Vandaag verblijven nog 2.635 Afghanen in Belgische opvangcentra. Tegelijk is er een duidelijke veiligheidsproblematiek. In 2025 stonden Afghanen op de derde plaats qua aantal daders van ernstige incidenten in de federale opvangcentra. Ook buiten de opvangcentra stellen lokale besturen en politiediensten toenemende problemen vast met bepaalde groepen Afghanen.
“Een staat die zijn burgers wil beschermen, moet beslissingen kunnen uitvoeren. De aanhoudende stilstand in de terugkeer van Afghanen creëert vandaag reële druk op onze samenleving en onze veiligheid. Wie recht heeft op asiel, zoals bijvoorbeeld een grote groep Afghaanse vrouwen of minderjarigen, zullen we uiteraard niet gedwongen terugsturen”, zegt Van Bossuyt.
Europese en Belgische opvolging
Binnen de Europese Unie volgt een werkgroep met vertegenwoordigers van verschillende lidstaten de ontwikkelingen op de voet, met als expliciet doel te komen tot een concrete implementatie van een gezamenlijk terugkeersysteem.
De resultaten van de missie, die namens de Europese landen werd bijgewoond door Freddy Roosemont, directeur-generaal van de Dienst Vreemdelingenzaken, worden nu geanalyseerd. De volgende concrete stappen zullen eerst besproken worden binnen de federale regering. Vervolgens zal België in kaart moeten brengen of en hoe de administratieve dossiers in orde kunnen gebracht worden voor een eventuele terugkeer. Er wordt dit voorjaar een administratieve missie voorzien naar Brussel in het kader van identificatie.
